Federico García Lorca: Anda jaleo

Aralık 3, 2012

Yeşilce bir çama tırmandım
belki onu görürüm sandım
ama ancak tozuna bulandım
onu götüren arabanın.

Anda jaleo, jaleo:
bitti artık şamata
haydi herkes silah başına.

Yapma, güvercinim, çıkma kırlara
bak biliyorsun ben avcıyım ama
eğer atar da vurursam seni
bu acı daha rahat vermez bana,
yerden yere vurur beni.

Anda jaleo, jaleo:
bitti artık şamata
haydi herkes silah başına.

Los muros sokağında,
ah, bir güvercini vurdular.
Gidip kendi ellerimle dereceğim, ah,
tabutunu süsleyen çiçekleri.

Anda jaleo, jaleo:
bitti artık şamata
haydi herkes silah başına.

Anda jaleo ne demek peki, diyeceksiniz belki; ama ben de çok emin değilim. Bir yanıyla; ritmiyle bir tür Endülüs halk dansı jaleo, bir tür bulería, tıpkı videoda dönen ezgi gibi. Flamenko parçalarında duymuşsunuzdur, kenardan alkış tutup, nidalara atılır. Bu alkış tutmalara, nida atmalara jaleo denir işte. Bu anlamıyla bir tezahürat, bir Jaleo dansına çağrı gibi okunabilir Anda jaleo.

Ama aynı zamanda; kargaşa, keşmekeş anlamına da geliyor jaleo. O zaman da şimdi mücadele zamanı dercesine “Haydi kargaşaya” gibi bir anlama geliyor Anda jaleo: Bir güvercin cinayetinin ardından yeni ve daha haklı bir keşmekeşe, bir kargaşaya çağrı olarak okunabilir bu anlamıyla.

Anda Jaleo, Federico García Lorca‘nın en bilinen, en çok yorumlanan eserlerinden. Ama hiçbir kitabında yok. Daha önce kaçakçılar tarafından söylenen geleneksel bir ezgiye 1931 yılında yeni sözler yazmış Lorca. Dönemin öne çıkan seslerinden La Argentinita da söylemiş.

Sonra, İç Savaş’ta Cumhuriyetçiler sözlerini değiştirip bir devrim şarkısına dönüştürmüşler. Franco döneminde adı değiştirilip – sansürden kaçmak için ama belki, alttan alta, Lorca’ya da bir saygı duruşu olarak- Cordoba adıyla söylenilmeye devam edilmiş. Sonraki yıllarda Türkçeye bir Can Yücel güzelliği olarak Eskicinin Tazesi adıyla çevrilen La zapatera Prodigiosa‘da da kullanılmış Anda Jaleo.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: